10 มิ.ย.นี้ “ดาวพฤหัสบดี” ใกล้โลกที่สุดในรอบปีแต่เราชวนทุกท่านมาดู ดวงจันทร์ที่กาลิเลโอค้นพบแทน !
วันที่ 10 มิถุนายนนี้ วงโคจรของดาวพฤหัสบดี ปกติจะอยู่ห่างจากโลกประมาณ 398 ล้านไมล์ ซึ่งใกล้โลกมากกว่าปีที่แล้วประมาณ 11 ล้านไมล์ ทำให้เรามีโอกาสเห็นดาวพฤหัสบดี ได้ชัดเจนกว่าปกติในช่วงตั้งแต่สี่ทุ่มเป็นต้นไป (ถ้าไม่มีเมฆฝน) ข่าวการ เชิญชวนให้ดูดาวพฤหัส ในช่วงเวลาดังกล่าว มีเยอะแล้วรวมทั้งในเพจเราด้วย แต่จากปรากฏหารณ์นี้ถ้าโชคดี เราจะได้เห็นอย่างอื่นอีกคือ ดวงจันทร์กาลิเลียน (Galilean moons) ซึ่งได้แก่ ไอโอ ยูโรปา แกนีมีด คาลิสโต
แม้ว่าดาวพฤหัสบดีจะมีดวงจันทร์ บริวารที่ถูกค้นพบแล้วมากถึง 62 ดวง แต่ดวงจันทร์ส่วนใหญ่มีขนาดเล็กมากและมีรูปร่างไม่เป็นทรงกลม เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นดาวเคราะห์น้อยหรือดาวหางซึ่งถูกแรงโน้มถ่วงของดาว พฤหัสบดีจับมาเป็นบริวารในภายหลัง ไม่ได้วิวัฒนาการมาพร้อมๆ กับดาวพฤหัสบดี ยกเว้น ดวงจันทร์ขนาดใหญ่ 4 ดวง ซึ่งถูกค้นพบโดยกาลิเลโอ จึงถูกขนานนามว่า ดวงจันทร์กาลิเลียน (Galilean moons) ซึ่งได้แก่ ไอโอ ยูโรปา แกนีมีด คาลิสโต
ไอโอ (Io) มีขนาดใหญ่กว่าดวงจันทร์ของโลกไม่มากนัก และเป็นดวงจันทร์ที่อยู่ใกล้กับดาวพฤหัสบดีมากที่สุด ไอโอโคจรรอบดาวพฤหัสบดีด้วยความเร็วสูง หนึ่งรอบใช้เวลาเพียง 1.769 วัน จึงเหนี่ยวนำให้เกิดสนามแม่เหล็ก แรงโน้มถ่วงมหาศาลของดาวพฤหัสบดีทำให้เกิดแรงไทดัลบนพื้นผิวของไอโอ ยกระดับสูงขึ้น 100 เมตร เกิดความร้อนดันแมกมาซิลิเกตในชั้นแมนเทิลให้ไหลออกมาทางปล่องภูเขาไฟ ไอโอจึงเป็นดาวที่ภูเขาไฟระเบิดรุนแรงมากที่สุดของระบบสุริยะ
ยูโรปา (Europa) มีขนาดใหญ่กว่าดวงจันทร์ของโลกเพียงเล็กน้อย มีพื้นผิวปกคลุมด้วยน้ำแข็ง ภายใต้เปลือกน้ำแข็ง เป็น มหาสมุทรซึ่งสันนิษฐานว่ามีน้ำมากกว่าโลกถึงสองเท่า นักชีวดาราศาสตร์เชื่อว่า ยูโรปามีศักยภาพที่จะเป็นถิ่นที่อยู่ของสิ่งมีชีวิต เช่นเดียวกับชีวิตบนโลกใต้ทะเลลึกซึ่งอาศัยความร้อนและธาตุอาหารจากภูเขาไฟ ใต้มหาสมุทร
แกนีมีด (Ganymede) เป็นดวงจันทร์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ (ใหญ่กว่าดาวพุธ) และเป็นดวงจันทร์เพียงดวงเดียวที่มีสนามแม่เหล็ก แกนีมีดมีพื้นผิวเป็นหินปนน้ำแข็ง และมีร่องรอยการชนของอุกกาบาตจำนวนมาก ยูโรปาและแกนีมีดต่างมีแก่นเป็นเหล็กซึ่งห่อหุ้มด้วยชั้นหิน
คัลลิสโต (Callisto) มีลักษณะคล้ายกานีมีดแต่พื้นผิวมีหลุมอุกกาบาตน้อยกว่า และมีร่องรอยของพื้นถล่มในปัจจุบัน ทั้งกานีมีดและคัลลิสโตมีมหาสมุทรอยู่ใต้พื้่นผิว แต่ไม่ได้ลึกลงไปจนถึงชั้นแมนเทิลดังเช่นยูโรปา
